Belçika, Kongo’dan çalınan bazı eserlerin iadesi için ilk adımı attı

Belçika hükümeti, Kongo’daki sömürge döneminde bu ülkeden getirilen eser ve objelerin envanterini iade sürecini başlatmak için Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ne teslim etti.

Belçika’nın başkenti Brüksel’deki Afrika Müzesinde bulunan 120 bin eser ve objeden 85 bininin envanteri Kongo Başbakanı Jean-Michel Sama Lukonde’ye iletildi. Müzedeki eserlerin büyük çoğunluğunun Kongo’dan getirildiği biliniyor.

Envanterin teslim edilmesinden sonra hangi eserin Belçika’ya “yasa dışı yollardan” getirildiği iki ülkenin oluşturduğu ortak komisyon tarafından belirlenecek ve bu eserler Kongo’ya iade edilecek.

Afrika Müzesi’nde bulunan eserler arasında Belçika’nın Kongo’da sömürgecilik yaptığı 1885-1960 döneminde orta Afrika ülkesinden çalınan maske, heykel, kap, alet gibi çok sayıda eser ve obje bulunuyor.

Belçika’nın bu hamlesi bazı araştırmacı ve hak savunucuları tarafından yetersiz bulunuyor. Envanterin halka açılmaması şeffaflık konusunda endişelere yol açarken sürecin uzun süreceğinin öngörülmesi ve çok sayıdaki eserin Belçika’ya “yasal olarak” getirildiğinin savunulması eleştirilere neden oluyor.

Belçika hükümetinin son girişimi aynı zamanda Kral Philippe’in Kongo’ya gelecek ay yapacağı ziyaret öncesinde sömürgeci geçmişiyle yüzleşme ve bir kez daha bu ülkeye zeytin dalı uzatma girişimi olarak da değerlendiriliyor.

Belçika Kralı Philippe ile Kraliçe Mathilde, Başbakan Alexander De Croo ve bakanlarla 6-10 Mart’ta Kongo Demokratik Cumhuriyetini ziyaret edecek. Son olarak Kral Philippe’in babası Kral Albert 12 yıl önce Kongo’yu kuruluşunun 50. yılı dolayısıyla ziyaret etmişti.

Kral Philippe, geçen yıl Kongo’da Belçika hakimiyeti döneminde uygulanan şiddet ve zulümden üzüntü duyduğunu dile getirmişti.

Kongo, yaklaşık 80 yıl boyunca Belçika’nın sömürgesi olarak kalmıştı. Özellikle 1885 ile 1908 arasındaki Kral 2. Leopold döneminde, şu anda Kongo Demokratik Cumhuriyeti olan ülke yıllarca yağmalanmıştı.

Kral 2. Leopold, milyonlarca kişinin ölümüne neden olmuş, uygulamalarıyla zaman içinde “Kongo Kasabı” olarak anılmıştı. Kongo, Belçika’dan bağımsızlığını 1960’ta kazanmıştı.